llms.txt nima, saytga kerakmi va uni qanday yaratish mumkin?

llms.txt — llmstxt.org taklifi: sayt ildizidagi Markdown fayl, unda qisqa maʼlumot va havolalar sunʼiy intellekt agentlari uchun beriladi. Google qidiruvning AI funksiyalarida koʻrinish uchun bunday fayllar shart emasligini yozadi. llmstxt.org ga koʻra, fayl robots.txt ni toʻldirishi mumkin; bizning fikrimizcha, u yaxshi sahifalarning oʻrnini bosmaydi.

Qisqacha

  • llms.txt — Jeremy Howard taklifi, 2024-yil 3-sentabrda llmstxt.org saytida eʼlon qilingan: sunʼiy intellekt agentlariga saytni tushunishga yordam beradigan, sayt ildizidagi Markdown fayl.
  • Faqat sayt nomi bilan H1 sarlavha majburiy; undan keyin iqtibosdagi qisqa tavsif, izohlar va havolalar roʻyxatli H2 boʻlimlar keladi.
  • Google Search Central (sahifa 2026-yil 9-noyabrda oʻqildi): AI Overviews va AI Mode da koʻrinish uchun «yangi mashina oʻqiydigan fayllar, AI matn fayllari yoki belgilash yaratish shart emas».
  • OpenAI krolerlar sahifasi (2026-yil 9-noyabrda oʻqildi) ChatGPT llms.txt oʻqiydi demaydi; OAI-SearchBotning saytga kirishini robots.txt boshqaradi.

llms.txt — sayt ildizida, saytingiz/llms.txt manzilida turadigan oddiy Markdown fayl; u sunʼiy intellekt agentiga sayt nima ekanini va qaysi sahifalar muhimligini aytadi. Bu taklif, barcha tizimlar amal qiladigan standart emas. Quyida: taklifning oʻzi nima deydi, toʻrtta sunʼiy intellekt kompaniyasi oʻz sahifalarida nima yozadi (2026-yil 9-noyabrda oʻqidik) va oʻz faylimizni format bilan solishtirganda nimani koʻrdik.

llms.txt nima?

Jeremy Howard yozgan llmstxt.org sahifasi 2024-yil 3-sentabrda eʼlon qilingan (oxirgi oʻzgarish — 2026-yil 10-avgust). U buni «agentlarga saytdan foydalanishda yordam beradigan /llms.txt faylini standartlashtirish taklifi» deb ataydi. Fayl Markdownda yozilgan: HTML menyu va skriptlarni tahlil qilmasdan, odam ham, til modeli ham oson oʻqiy oladigan matn.

Faylda nima turadi?

Taklifga koʻra, shu tartibda:

  1. Loyiha yoki sayt nomi bilan H1 sarlavha. Bu yagona majburiy qism.
  2. Qisqa xulosali iqtibos (blockquote).
  3. Tafsilotli ixtiyoriy xatboshilar yoki roʻyxatlar.
  4. Havolalar roʻyxatini oʻz ichiga olgan H2 boʻlimlar. Har bir havola [nomi](manzil) koʻrinishida yoziladi, undan keyin izoh qoʻshish mumkin.

«Optional» nomli H2 boʻlimida ikkinchi darajali havolalar turadi; agentga kamroq kontekst kerak boʻlsa, ularni oʻtkazib yuborishi mumkin. Faylni sayt ildiziga yoki uning ichidagi istalgan yoʻlga qoʻyish mumkin: u holda u shu yoʻl ostidagi sahifalarni tavsiflaydi.

Sunʼiy intellekt tizimlari uni oʻqiydimi?

Taklifga koʻra, agentlar faylni oʻqib chiqishi yoki undan kerakli maʼlumotni izlashi kutiladi. U faylni oʻqiydigan birorta AI yordamchi yoki qidiruv tizimini nomlamaydi; u yerda sanalgan vositalar faylni yaratadi, borligini tekshiradi yoki agentga uni yuklab olishga yordam beradi. Kompaniyalar 2026-yil 9-noyabr holatida nima yozadi:

Kompaniya Sahifasida llms.txt haqida nima bor
Google AI features and your website materialida llms.txt nomi tilga olinmagan. Unda: «Bu funksiyalarda koʻrinish uchun yangi mashina oʻqiydigan fayllar, AI matn fayllari yoki belgilash yaratish shart emas», indekslangan boʻlish va Qidiruvda snippet bilan koʻrsatilishi mumkin boʻlishdan tashqari qoʻshimcha talablar yoʻq, deyilgan.
OpenAI Krolerlar sharhida ChatGPT llms.txt oʻqiydi deyilmagan. OAI-SearchBot (ChatGPT qidiruvi), GPTBot (oʻqitish), ChatGPT-User (foydalanuvchi amallari) va OAI-AdsBot sanalgan; OAI-SearchBotdan voz kechgan saytlar ChatGPT qidiruv javoblarida koʻrsatilmaydi (lekin navigatsion havola sifatida chiqishi mumkin). OpenAI oʻz llms.txt faylini oʻz hujjatlarining indeksi sifatida beradi.
Anthropic Krolinglar haqidagi yordam maqolasida llms.txt tilga olinmagan. ClaudeBot, Claude-User va Claude-SearchBot nomlangan, ular robots.txt ga rioya qiladi.
Perplexity Botlar sahifasida Perplexityning oʻz hujjatlari indeksiga llms.txt koʻrinishida havola bor. PerplexityBot va Perplexity-User tasvirlangan; PerplexityBotni robots.txt da ruxsat etish tavsiya qilinadi. Botlar begona saytlarning llms.txt faylini oʻqiydi, deyilmagan.

Demak, oʻz hujjatlari uchun llms.txt eʼlon qilish odatiy, lekin bu toʻrt sahifaning birortasi ham mahsuloti sizning faylingizni oʻqiydi demaydi. Google esa bunday fayl kerak emasligini aniq yozadi. Biror tizim bizning faylimizni oʻqiydimi, buni tekshirmadik va buni daʼvo qilmaymiz.

Oʻzbekistondagi biznes uchun bu nimani anglatadi?

llms.txt ni sunʼiy intellekt javoblariga yoʻllanma emas, arzon qoʻshimcha deb biling. Ish tartibi:

  1. Sahifalar skanerlanishi va indekslanishi mumkinligiga ishonch hosil qiling: robots.txt kerakli botlarni toʻsmasligi (ChatGPT qidiruvi uchun — OAI-SearchBot), sahifa esa Google indeksida boʻlishi kerak.
  2. Har bir sahifaning birinchi satrlariga toʻgʻridan-toʻgʻri javobni xaridorlaringiz tilida (rus, oʻzbek) qoʻying.
  3. Faqat shundan keyin llms.txt ni qoʻshing.

Kichik sayt uchun fayl arzon: qisqa xulosa va notanishga koʻrsatadigan sahifalaringiz.

Oʻz faylimizni tekshirganda nimani topdik

2026-yil 9-noyabrda nusrat.tech/llms.txt ni yuqoridagi format bilan solishtirdik. Unda H1 («Nusrat Tech») va oltita H2 boʻlim bor: Services, Work, People, Pages, Contact va Journal. Journal boʻlimida shu jurnalning yangi maqolalari asosiy fikrlari bilan sanalgan. Taklifdan asosiy farqlar: xulosa iqtibos emas, oddiy xatboshi; havolalar [nomi](manzil) emas, yalang manzil; Contact boʻlimi roʻyxat emas, oddiy satrlar; havolalar taklif tavsiya qilgan Markdown versiyalarga emas, HTML sahifalarga olib boradi. Yaʼni bizning faylimiz format ruhiga amal qiladi, lekin uning barcha qoidalariga emas. Bu farqlar katta emas, ularni tuzatish mumkin.

Oʻzingiznikini qanday yaratish kerak

  1. Kompaniyangiz nomi bilan H1 yozing.
  2. Ikki-uch gaplik iqtibos qoʻshing: kimsiz, qayerdasiz, nima bilan shugʻullanasiz.
  3. Havolalari [nomi](manzil) koʻrinishida va bir qatorli izohli H2 boʻlimlar qoʻshing (masalan, «Xizmatlar», «Aloqa»).
  4. Faylni sayt ildiziga qoʻying va saytingiz/llms.txt ni brauzerda ochib, oddiy matn sifatida ochilishini tekshiring.
  5. Sahifalar oʻzgarganda yangilab turing; bizda Journal boʻlimi har bir yigʻishda postlardan qayta tuziladi, qolganini qoʻlda yangilaymiz.

Savol va javoblar

llms.txt oddiy tilda nima?
Bu saytingiz/llms.txt manzilidagi Markdown formatdagi oddiy matn fayli. Unda sayt nima haqida ekani qisqa aytilgan va asosiy sahifalarga havolalar berilgan, shunda sunʼiy intellekt agenti butun menyu va maketni tahlil qilib oʻtirmaydi.
ChatGPT llms.txt ni oʻqiydimi?
2026-yil 9-noyabrda ochgan OpenAI krolerlar sahifasi buni tasdiqlamaydi. Unda OAI-SearchBotning kirishini robots.txt boshqarishi aytilgan, OpenAI oʻz hujjatlariga esa oʻzining llms.txt faylini qoʻshgan.
Googlening AI javoblarida koʻrinish uchun llms.txt kerakmi?
Googlening oʻz soʻziga koʻra — yoʻq. Uning AI funksiyalari sahifasida qoʻshimcha talablar yoʻqligi va AI uchun yangi fayllar yaratish shart emasligi yozilgan: sahifa indekslangan va Qidiruvda snippet bilan koʻrsatilishi mumkin boʻlishi kerak. Biroq Google koʻrsatishni kafolatlamaydi.
llms.txt ni qanday yaratish mumkin?
H1 (sayt nomi), iqtibosdagi tavsif va havolalari [nomi](manzil) koʻrinishidagi H2 boʻlimlari bor matn faylini yarating, uni sayt ildiziga qoʻying va saytingiz/llms.txt manzilida ochilishini tekshiring.

Manbalar

Matnni Nusrat Tech jamoasi AI yordamida quyidagi manbalar asosida tayyorladi.

  1. The /llms.txt file (proposal by Jeremy Howard, published 3 September 2024, modified 10 August 2026) — llmstxt.org, 2026-11-09
  2. AI features and your website — Google Search Central, 2026-11-09
  3. Overview of OpenAI crawlers — OpenAI, 2026-11-09
  4. Does Anthropic crawl data from the web, and how can site owners block the crawler? — Claude Help Center, 2026-11-09
  5. Perplexity crawlers — Perplexity, 2026-11-09
  6. Nusrat Tech llms.txt (our own live file) — Nusrat Tech, 2026-11-09

Boshqa tahlillar

  1. Yandeks Xaritaga tashkilotni Oʻzbekistonda qanday qoʻshish mumkin?

    Tashkilot Yandex Biznes orqali yoki xaritaning oʻzida qoʻshiladi: profil tekshiruvdan oʻtib, Xaritaga tushadi. Yandeks yordam sahifasi yandex.ru da ham, yandex.uz da ham Oʻzbekistonni tilga olmaydi, shuning uchun natijani oʻzingiz tekshiring: moderatsiyadan keyin kompaniyani Toshkent xaritasidan qidiring.

  2. Sayt telefonda nega sekin ochiladi: bosh sahifamizning Lighthouse bahosini 40 dan 80 ga qanday koʻtardik

    nusrat.tech bosh sahifasini video, ikkita yulduzli osmon va sahifa pastidagi animatsiya sekinlashtirgan edi. Ularni keyinroq ishga tushirdik va bizning sinovda (mahalliy yigʻma, Lighthouse, telefon profili) baho 40 dan 80 ga chiqdi; bu laboratoriya oʻlchovi, haqiqiy tashrifchilar maʼlumoti emas.

  3. iOS ilovani Oʻzbekiston App Storeʼida chiqarish: ikki reliz tajribasi

    App Storeʼdagi ilova faqat kod emas: akkaunt turi sotuvchi nomini belgilaydi, Apple tekshiruvi esa yigʻmani qaytarishi mumkin. Biz bu yoʻldan ikki marta oʻtdik; buyurtmadan oldin nimani hal qilish kerakligi pastda.

Barcha tahlillar

Biznesingiz uchun ham shunday boʻlsinmi?

Nima va kimga sotishingizni yozing. Telegramda oʻsha kuni javob beramiz.

Biz bilan bogʻlaningVazifani Telegramda muhokama qilish

  • Toshkent vaqti bilan oʻsha ish kunining oʻzida javob beramiz.
  • Nodirxonga yozing — u vazifangizga kerakli jamoa aʼzosini jalb qiladi.